De beste manier om kippen te houden
Je wilt verse eieren uit eigen tuin, maar weet niet waar te beginnen? Dit is de enige gids die je nodig hebt.
Deze gids leert je hoe je kippen houdt zonder gedoe: van het juiste hok tot voeding, hygiëne en dagelijkse verzorging. Je krijgt drie fundamenteel verschillende methodes, zodat je direct kunt starten met de aanpak die bij jou past.
Ons verdict
Voor de meeste mensen is de 'allround pluimveehouder' methode de beste aanpak omdat deze balans biedt tussen moeite, kosten en resultaat.
Starter-toompje
Begin met 3 kippen in 1 weekend, zonder gedoe.
- 1Koop een kant-en-klaar kippenhok van minimaal 1,5m² voor 3 kippen (bijv. van Birdsupply of HuurEenKip.nl)
- 2Plaats het hok op een droge, beschutte plek in de tuin, met minimaal 2m² vrije renruimte per kip
- 3Koop 3 legkippen of krielkippen bij een lokale pluimveehouder of via Marktplaats (kies ras zoals Sussex of Leghorn)
- 4Stop direct grit en oesterschelpen in een aparte voerbak (1 handje per dag)
- 5Geef 100-150 gram voer per kip per dag in een voerbak met deksel tegen muizen (bijv. Doves Farm of Versele-Laga)
- 6Plaats een waterbak van 5 liter die dagelijks vers water bevat (200-250 ml per kip)
- 7Zet het hok ’s avonds dicht en maak de bodembedekking wekelijks schoon met een schep
Je hebt 3 gezonde kippen die binnen 2-3 weken eieren leggen. Je hoeft alleen dagelijks water en voer bij te vullen en wekelijks schoon te maken.
Best voor: Mensen met weinig tijd die snel willen starten zonder grote investering.
- Kippenhok 1,5m² (bijv. Birdsupply Basishok) — Kant-en-klaar, met goede ventilatie en rooster, makkelijk te monteren
- Legkippen van ras Sussex (3 stuks) — Vriendelijk ras, goede legcapaciteit (200-250 eieren/jaar)
- Voerbak met deksel (bijv. Versele-Laga Voerbak 5kg) — Voorkomt verspilling en beschermt tegen muizen
Allround pluimveehouder
Maximaal resultaat met minimale moeite: zelfbouw hok, dagelijkse routine en gezonde eieren.
- 1Bouw of koop een hok van 2-3m² voor minimaal 3 kippen, met een nachthok van 0,5m² per kip en een ren van 10m² voor 5 kippen (bijv. hok van 180x90x150cm)
- 2Gebruik hardhout (bijv. vurenhout) of duurzaam materiaal (bijv. gerecycled kunststof), behandel met niet-giftige verf (bijv. Osmo)
- 3Plaats het hok op palen (30cm hoog) om vocht en roofdieren buiten te houden, en zet een ren van gaas met deksel erop
- 4Kies 3-5 legkippen van een robuust ras zoals Welsumer of Barnevelder voor betrouwbare eiproduktie
- 5Geef dagelijks vers voer (120g per legkip), verdeel over 2 maaltijden (ochtend en avond) en voeg grit en oesterschelpen toe
- 6Zorg voor dagelijks vers water (250ml per kip) in een omgekeerde flessenvoeder (bijv. van Tom&Co) om schoon te houden
- 7Maak het hok wekelijks schoon: vervang bodembedekking (bijv. houtkrullen), schrob de planken met azijnwater (1:1) en controleer op parasieten
- 8Voeg in de winter een infraroodlamp toe in het hok (bijv. Philips 250W) om bevriezing van water en eieren te voorkomen
Je hebt een duurzaam, gezond toompje met 3-5 kippen dat het hele jaar door eieren produceert. Je hoeft alleen 5 minuten per dag te besteden aan verzorging.
Best voor: Mensen die serieus aan de slag willen met een klein, zelfvoorzienend kippenhok en gezonde eieren willen oogsten.
- Zelfbouw hokset (bijv. HuurEenKip.nl 2m²) — Inclusief tekeningen, materialen en gereedschap, makkelijk te monteren
- Infraroodlamp met thermostaat (bijv. Philips HPL-R 150W) — Houdt de temperatuur stabiel in de winter zonder risico op oververhitting
- Automatische voedersysteem (bijv. Omlet Autodoor) — Voorkomt verspilling en houdt voer droog en schoon
Zelfvoorzienend pluimveebedrijf
Een groot, duurzaam kippenras met eigen voedselvoorziening, automatisering en commerciële opbrengst.
- 1Koop een groot hok van 10-15m² voor 10-15 kippen, met een nachthok van 1m² per 5 kippen en een ren van minimaal 50m² (bijv. uit prefab beton of hout)
- 2Installeer een automatische voedersysteem (bijv. Omlet Caddi) en een drinkwatersysteem met filter (bijv. van RentACoop)
- 3Kies een ras met dubbele functie zoals de Rhode Island Red of Marans voor vlees en eieren, of een zuiver ras zoals de Leghorn voor maximale eiproduktie
- 4Bouw een voedselbosje met klaver, maïs en zonnebloemen voor natuurlijk voer, en teel wormen en meelwormen voor extra eiwitten
- 5Installeer een zonnepaneel (bijv. 100W) met een accu om verlichting en automatisering van stroom te voorzien
- 6Voeg een broedmachine toe (bijv. Brinsea EcoGlow) voor eigen kuikens en een incubator om eieren te bewaren tot gebruik
- 7Implementeer een compostsysteem voor mest (bijv. wormenhotel) en gebruik deze als meststof voor de tuin
- 8Zet een schuur neer voor opslag van voer, gereedschap en eieren, en installeer camera’s (bijv. Arlo) voor monitoring op afstand
Je hebt een zelfvoorzienend pluimveebedrijf met 10-15 kippen dat jaarlijks honderden eieren, vlees en mest produceert. Je bent volledig onafhankelijk van externe leveranciers.
Best voor: Ervaren pluimveehouders die een grootschalig, duurzaam systeem willen opzetten voor eigen gebruik of kleine verkoop.
- Groot kippenhok 12m² (bijv. Omlet Eglu Cube Pro) — Duurzaam, modulair en geschikt voor grote aantallen kippen
- Automatische voeder- en drinkwatersysteem (bijv. RentACoop) — Bespaart tijd en zorgt voor constante beschikbaarheid van voer en water
- Broedmachine Brinsea EcoGlow 12 — Professionele broedmachine met digitale temperatuurregeling en automatische draaiing
Veelgemaakte fouten
Te klein hok kiezen (minder dan 0,5m² per kip)
Beter: Kies een hok van minimaal 0,5m² per kip voor kleine rassen en 1m² voor grote rassen, met extra renruimte.
Geen grit of oesterschelpen geven
Beter: Grit zorgt voor vertering en oesterschelpen voor calcium in eierschalen. Geef dagelijks een handje in een aparte bak.
Waterbak niet dagelijks verversen
Beter: Kippen drinken dagelijks 200-250ml water. Ververs het water dagelijks om bacteriën en infecties te voorkomen.
Hok niet wekelijks schoonmaken
Beter: Maak het hok wekelijks schoon met een schep en azijnwater (1:1) om ammoniakophoping en ziektes te voorkomen.
Te veel of te weinig voeren
Beter: Geef 100-150g voer per legkip per dag, afhankelijk van ras en activiteit. Weeg het voer af met een keukenweegschaal.
Geen bescherming tegen roofdieren
Beter: Plaats gaas met deksel over de ren en zet het hok op palen (30cm hoog) om vossen, kraaien en ratten buiten te houden.
De wetenschap erachter
Een ruim hok (0,5m² per kip) en goede ventilatie verlagen stresshormonen (cortisol) en voorkomen agressie door sociale overbevolking. Grit en calcium in voeding ondersteunen de spijsvertering (kippen hebben geen tanden, grit malen voedsel in de maag) en eivorming. Wetenschappelijke studies tonen aan dat een droge, schone omgeving de immuunrespons versterkt en de overleving van pathogenen vermindert.